تاج گل در مشهد

عَبدُالله بن عُمَر بن خَطّاب یا این که ابن‌قدمت(۳ بعثت- ۷۳ق) صحابه نبی(ص)، فرزند خلیفه دوم و اخوی همسر رسول . وی در ده سالگی همپا پدرش مسلمان شد و قبل از وی به مدینه سفر کرد. منابع اهل سنت او‌را شخصیتی ضعیف و معمولی معرفی کرده‌اند که اعتراض علیه قاضی فاجر را روا نمی‌دانست. وی با سه خلیفه اولیه بعداز فرستاده(ص) بیعت کرد. قدمت اورا تحت عنوان مشاور برای انتخاب خلیفه پس از خویش معین کرد. عثمان به وی قضاوت را سفارش بخشید ولی نپذیرفت. عبدالله در خلافت امام علی(ع) با وجود ذکر فضیلت‌های بسیار برای وی با حضرت بیعت نکرد؛ به همین ادله اورا از عثمانیه به شمار برده‌اند. ابن‌قدمت با یزید بن معاویه بیعت کرد. زمانی امام حسین(ع) به طرف کوفه می رفت وی امام را از نزاع با یزید بازداشتن کرد اما امام نپذیرفت. ابن‌قدمت عاقبت در سال ۷۳ قمری در ۸۴ سالگی درگذشت و در گورستان مهاجران در حیطه فَخ  تاج گل در مشهد   دفن شد.

شخصیت
مخلوق الله بن قدمت بن خطاب یا این که ابن‌قدمت از صحابه رسول(ص)، فرزند خلیفه دوم و اخوی همسر نبی(ص) بود.[۱] لقب ابو عبدالرحمن بود و در سال سوم بعثت دیده به جهان گشود.[۲] مادرش زینب دختر مظعون اسم داشت. اورده شده وی در ده سالگی یاروهمدم پدرش مسلمان شد و قبل از وی به مدینه مهاجرت کرد. بعضا نیز در سال اسلام آوردن وی اختلاف دارا‌هستند.[۳]

ابن قدمت در معاش بسیار احتیاط میکرد و به همین ادله در فتوا دادن نیز محتاط بود.[۴] منابع اهل سنت او‌را شخصیتی ضعیف[۵] و در کارها سیاسی کناره‌گیر معرفی کردند[۶] که از زد خورد عموم با حکومت فراری بود و حتی اعتراض علیه قاضی فاجر را روا نمی‌دانست.[۷] و می‌بیان کرد اینجانب در فتنه مبارزه نمیکنم و پشت راز کسی که که برنده شود نماز میخوانم.[۸]

گفته‌اند در زمینه حکمیت، ابوموسی اشعری خلافت عبدالله بن قدمت را مطرح کرد اما عمرو عاص خاطرنشان کرد وی صلاحیت حکومت را ندارد.[۹]

عصر نبی
عبدالله بن قدمت در پیکار بدر و اُحد نوباوه بود، به همین برهان رسول(ص) به وی اذن حضور درین مبارزه‌ها را نداد. خندق اولی جنگی بود که وی اجازۀ حضور در آن را پیدا کرد. وی درین پیکار ۱۵ سال داشت. بعد از آن در نزاع‌های دیگری نیز کمپانی کرد.[۱۰] منابع تاریخی اهل سنت گزارش کرد‌ه‌اند در پیکار موته وی با بعضی دیگر از مسلمان ها هنگامی شم کردند، سپاه معاند در درحال حاضر غلبه میباشد از میدان مبارزه فرارو گریز کردند و به مدینه بازگشتند. بعد از فراروگریز، از فرستاده(ص) پوزش طلبی کردند و بخشیده شدند.[۱۱]

زمان سه خلیفه اولیه
عبدالله را تأثیرگذار در سیاست و حکومت ندانسته‌اند و صرفا یکسری گزارش کوتاه از حضور وی در نزاع‌ها مو جود میباشد. بعداز رحلت رسول(ص) و در طی خلافت ابوبکر، یکی اشخاص سپاه اسامه بود. قدمت در حین خلافتش برای گزینش خلیفه بعداز خویش شورایی تشکیل و عبدالله را مشاور خویش قرار اعطا کرد؛ اما به وی اذن نداد که خویش را یکی مورد‌های خلافت پس از پدرش معرفی نماید.[۱۲] و در به عبارتی زمان، در نبرد‌های نهاوند و فتح مصر کمپانی داشت.[۱۳]

آورده شده عبدالله هیچگاه قضاوت نکرد و زمانی که عثمان به وی این منصب را توصیه اعطا کرد، علیه قضاوت حرف خاطرنشان کرد و نپذیرفت.[۱۴] یزید بن هارون نقل می‌نماید که ابن قدمت به عموم می‌اظهار کرد اینجانب با کسی بودم که از اینجانب داناتر بود و درصورتی که می‌دانستم شما از اینجانب قضاوت می خواهید و مسأله میپرسید چیزی می‌آموختم.[۱۵]

پس از قتل عثمان، بعضا به عنوان مثال مروان بن حکم به وی سفارش خلافت دادند، عبدالله اظهار کرد در صورتی تیم پاره ای هم مخالف خلافت اینجانب باشد قبول نخواهم کرد.[۱۶]