تاج گل در مشهد

شغل‌های اجتماعی

مراسم افتتاحیه مکتب حجتیه قم
اداره حوزه علمیه قم و مرجعیت:
سیدمحمد حجت، بعد از وفات حائری‌یزدی، یاروهمدم با سید محمد تقی خوانساری و سید صدرالدین صدر، اداره حوزه علمیه قم را برعهده گرفت. این سه دانا، دارای اسم و رسم به مراجع ثلاث، در وقتی این مسئولیت را برعهده گرفتند که اوضاع و احوال سیاسی و مشقت بار‌گیری‌های رضا پهلوی، فرمان روا وقت کشور‌ایران، درباره شغل‌های شرعی و تنگناهای ساخت گردیده در ارتباط عالمان فقهی، حوزه قم را در احوال دشواری قرار داده بود. حجت کوه‌کمری درین وضع، بیشتر بر ساماندهی حوزه و پژوهش به اوضاع معیشتی طلاب اهتمام داشت. او که بعد از وفات حائری‌یزدی، یک کدام از مراجع تبعیت گردیده بود و به‌دنبال درگذشت سید ابوالحسن اصفهانی در ۱۳۲۶ش و حاج آقا حسین قمی در ۱۳۲۷ش، از مراجع تبعیت جهانی شد و اشخاص متعددی، به‌ویژه در حوزه‌ آذربایجان به او برگشت  تاج گل در مشهد    کردند.[۴۳]

تاج گل مصنوعی در مشهد
تاج گل ترحیم در مشهد
تاج گل تبریک در مشهد
تاج گل خیریه در مشهد
تاج گل تسلیت مشهد
تاج گل ترحیم مشهد
تاج گل افتتاحیه مشهد
تاج گل طبیعی مشهد
تشریفات بزرگ مشهد

تاسیس مکتب علمیه حجتیه قم:
حجت کوه کمری در قم، مکتب علمیه‌ای به اسم مکتب حجتیه با نقشه پیشنهادی علامه طباطبایی تشکیل داد.[۴۴] بنای این مکتب از ۱۳۲۴ش استارت شد. این مکتب ضمن محل سکونت طلاب و مدرّسان، دارنده مسجد و کتابخانه نیز بود و از مدرسه ها اساسی و بلندمرتبه آن فرصت به شمار میرفت.[۴۵] فهرست ورژن‌های خطی کتابخانه مکتب حجّتیه، به تلاش رضا استادی، در ۱۳۵۴ش به چاپ رسید.

تأسیس کتابخانه مکتب علمیه حجتیه قم؛این کتابخانه که کتاب‌های خویش سید محمد حجت و نیز کتاب‌های اهدایی روحانی عبدالکریم را در خویش مکان داده فعلا بیشتراز سیزده هزار جلد کتاب چاپی و سنگی و نیز ۷۲۰ جلد کتاب خطی دارااست.[۴۶]
عده‌آوری کتاب‌ها و ورژن‌های خطی از نوشته‌های علماء: این اثر ها در کتابخانه محرمانه فرزندش، سید حسن حجت میباشد و فهرستی از آن نیز منتشر شد‌ه‌است.
احیای جلسات درس رفتار: با درخواست سید محمد حجت جلسات اخلاقی بوسیله اساتیدی زیرا آیت اللّه حاج روحانی عبّاس تهرانی(۱۳۰۹-۱۳۸۵ق. مدفون در بقعه حضرت معصومه قم) و آیت الله سید حسین فاطمی قمی مالک کتاب درر الاخبار در مکتب حجتیه دایر شوید.[۴۷][۴۸]
مسائل سیاسی
او در مسائل سیاسی بسیار معدود دخالت می کرد. البته زیرا رضاخان امر کشف عفاف و حجاب اعطا کرد٬ او طومار‌ای به آیت الله سید محمد بهبهانی فرستاد و از وی خواست مراتب نگرانی و مخالفتش را به دولتمردان اعلام کند. متن تلگرام حجت اینگونه بود: بسم الله الرحمن الرحیم به شرف پهنا خوب میرساند، خیلی مطلوب میباشد که حضرت مستطاب خوب به اولیای کارها یادآوری دهید که در بلاد اسلامی امری که مخالفت آن- از جهاتی- با شریعت مقدسه محرز میباشد، اجراء آن نا ممکن میباشد و ساخت و ساز مفاسد خواهد نمود. از مساعی جمیله حضرتعالی سپاس می نمایم. الاحقر محمّد الحسینی الکوهکمری[۴۹]

در هر اکنون راه عام سید محمد حجت، اجتناب از واکنش فعال با مسائل سیاسی و تقابل بدون واسطه با حکومت بود و از این‌رو، در روزگار مرجعیت خویش از ملاقات کردن با فرمان روا وقت و دیگر رجال حکومتی جلوگیری می کرد و آنان‌را به حضور نمی‌عهده دار شد.[۵۰]

خصلت‌های اخلاقی
پرهیزکاری، بردباری، جلوگیری شدید از تظاهر و یاد کار کشته حجت را ستوده‌اند.[۵۱] مرتضی مطهری نیز، از عزم توانمند وی حافظه نموده است. او به شدت از آوازه دوری داشت و در حین مرجعیت خویش اذن نداد در مجالس و منبرها نامی از وی برده خواهد شد یا این که عکس وی در نشریات چاپ خواهد شد.[۵۲]

قوم و قبیله
پدرش، سیدعلی کوه‌کمری تبریزی، فرزند علینقی، از عالمان و فقهای زمان خویش بود. سیدعلی در تبریز دیده به جهان گشود. دروس خوب فقه و اصول را در نجف نزد حبیب الله رشتی، فاضل ایروانی و فاضل شربیانی یادگرفت.[۵] وی از فاضل شربیانی، زین العابدین مازندرانی، سید محمد بحرالعلوم و محمدحسن مامقانی اذن ماجرا داشت و فرزندش محمد و سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی از خویش وی اذن داستان داشتند.[۵۳] او بعد از کامل شدن تحصیلات به تبریز رجوع و برگشت و به تفحص به کارها فقاهتی عموم پرداخت. سیدعلی در ۱۳۱۹ش در تبریز درگذشت. پیکرش را به قم منتقل کردند و در صحن مقبره حضرت معصومه به خاک سپردند.[۵۴] لبه بر فرائد الاصول و مکاسب روضه خوان انصاری از اثرها اوست.[۵۵]

عموی سیدعلی، سیدحسین کوه‌کمری (دارای اسم و رسم به سید حسین تُرک، درگذشته ۱۲۹۹ق)، نیز از مراجع مجال خویش و از شاگردان محمدحسن نجفی صاحب و مالک جواهر الکلام و روحانی مرتضی انصاری بود.[۵۶]

دو بدن از فرزندان سیدمحمد حجت کوه‌کمری از عالمان فقهی بودند.

سیدمحسن؛ در ۱۳۳۷ یا این که ۱۳۳۸ق /۱۲۹۷ یا این که ۱۲۹۸ش در نجف دیده به جهان گشود. او یار پدرش به تبریز و بعد به قم رفت. بعد از علم آموزی فقه و اصول نزد بابا خویش، در ۱۳۲۵ش به نجف رفت و در دروس فقه، اصول و هیئت سید عبدالهادی شیرازی، محمدکاظم شیرازی، محمدطاهر اردبیلی. سیدمحسن حکیم و سیدابوالقاسم خویی کمپانی کرد و خویش رینگ درس ایجاد کرد.[۵۷][۵۸] سیدمحسن حجت نزدیک به ۱۳۷۳ق/ ۱۳۳۳ش به قم برگشت و به درس دادن علم ها فقاهتی و اقامه جماعت در مسجد مکتب حجّتیه پرداخت. او در ۱۳۵۶ش در قم وفات کرد و در مکتب حجّتیه، در کنار پدرش، به خاک ودیعه شد.[۵۹] وی اجازاتی علمی و روائی از بابا خویش٬ روضه خوان ضیاء الدّین عراقی و سید ابو الحسن اصفهانی داراست و اثراتی زیرا موعظه المؤمنین، تقریرات اصولی و شرعی سید محمد حجت و دلائل الولایه نگاشته میباشد.[۶۰]
سیدحسن؛ در ۱۳۰۱ش در نجف چشم به جهان گشود. در ۱۳۰۹ش همپا پدرش به قم رفت.[۶۱] علم ها شرعی را نزد بعضا استادان حوزه قم و آن گاه پدرش و حاج آقاحسین بروجردی آموخت.[۶۲][۶۳] او از حدود ۱۳۳۰ش / ۱۳۷۰ق در شهر ری و بعد از آن در طهران سکونت گزید و به درس دادن سرگرم شد، و بعد از وفات پدرش به قم رفت و در مکتب حجّتیه به درس دادن کرد. وی از سید محسن طباطبایی حکیم و سید ابو القاسم خویی حصول دانش کرده و تالیفات متعددی مثلا الأربعون فی حیاة سلمان الفارسی و تعبیروتفسیر اوائل سور القرآن المجید داراست. در ۱۳۶۸ش درگذشت.[۶۴][۶۵]
مرتضی حائری یزدی، عباس مصباح‌زاده و عبدالله شهیدی قزوینی[۶۶] دامادهای وی بودند.